Doli (დოლი), geleneksel Gürcü halk müziği çalgı tasnifinde Membranofonlar (Vurmalılar) grubunda yer almaktadır. Kaynaklarda "Kafkas davulu", "Kafkas koltuk davulu" veya "bir tür Gürcü davulu" biçiminde tanımlanmaktadır.
Çalınış Tekniği, İcra ve İcra Sanatçıları
Halk Dansları ve Toplumsal Yaşamda İcrası
Eğitim, Tamir ve Kültürel Aktarım
Çalınış Tekniği, İcra ve İcra Sanatçıları
- Çalınış Biçimi: Doli; kucağa oturtularak ya da kol altına alınarak parmaklar ve avuç içiyle ritim vurulmak suretiyle çalınır.
- İcra Kapasitesi ve Nüanslar: Müzikolog ve icracıların tespitlerine göre Doli, yalnızca ritim eşliği sağlayan pasif bir çalgı değildir; otantik vuruş teknikleri, geçişleri, süslemeleri, nüansları ve sertliğiyle neredeyse ana melodik çalgıyla boy ölçüşebilecek yüksek bir virtüözlük düzeyine sahiptir.
- Davulcu (Mkhdole-doli-ci / Doli-ci): Gürcü kültüründe davul icracısına "doli-ci" veya "mkhdole-doli-ci" denmektedir.
- Dansı Yönetme Rolü: Örneğin askerî temalı geleneksel Kh'orumi (ხორუმი) dansının bazı varyantlarında, sıra başı reisin (tz'amdz'kğ'oli - წამძყოლი) yanı sıra davulcu (mkhdole-doli-ci) veya tulumcu komut ve ritimleriyle dansı bizzat yönetmektedir.
Halk Dansları ve Toplumsal Yaşamda İcrası
- Orkestra ve Dans Eşliği: Doli; Gandagana, Kolsama, Lalebi, Cilveloy ve Horumi gibi Gürcü halk oyunlarında akordeon, garmon, panduri, çift salamuri ve tulum/çiboni ile birlikte temel ritim çalgısı olarak kullanılır.
- Notasyondaki Yeri: Çveneburi Dergisi'nin 1978 tarihli yayınında yer alan Cilveloy Nanayda türküsünün nota kaydında, akordeon ve vokal partilerinin yanında "Dolideki ritm 6/8" ifadesiyle Doli'nin ritim eşliği nota üzerine özel olarak işlenmiştir.
- Topluluklar ve Kaset Çalışmaları: Türkiye'deki Çveneburi müzisyenleri tarafından kurulan Kafdağı Müzik Topluluğu'nun Kafdağı'ndan Ezgiler kasetinde ve konserlerinde vurmalı çalgı grubu içerisinde Doli başı çekmektedir.
Eğitim, Tamir ve Kültürel Aktarım
- Uluslararası İlgide Doli: 1977 yılında İsveç'te açılan Gürcüce ve Gürcü kültürü kurslarına katılan İsveçli müzisyenlerin, çonguri, panduri ve salamuri ile birlikte Doli çalmayı da öğrendikleri ve konserlerde icra ettikleri belirtilmektedir.
- Eğitim ve Bakım: Çveneburi kültür derneklerinde Doli (Kafkas koltuk davulu) tamiri yapılmakta, dersleri verilmekte ve genç kuşaklara aktarılmaktadır.
